Sữa và không dung nạp lactose

Vấn đề không dung nạp lactose gây ra đầy hơi, đau bụng và phân lỏng. Nhiều người coi đó là triệu chứng của sự không dung nạp lactose, nhưng có vài quan điểm trong vấn đề này cần được làm rõ. Lactose là một loại đường có duy nhất trong sữa, nó cần enzyme lactase (ß-galactosidase) để tiêu hóa. Tất cả mọi người, với một lượng rất nhỏ ngoại lệ, đều có khả năng bẩm sinh trong việc tạo đủ lượng lactase trong hệ tiêu hóa. Sữa là thực phẩm duy nhất mà trẻ sơ sinh nhận được nên cơ thể của trẻ phải có khả năng tiêu hóa lactose để hấp thụ các năng lượng cần thiết cho việc lớn lên và phát triển cơ thể. Khi người ta lớn, khả năng sản xuất lactase giảm xuống, đó là một tình trạng gọi là lactase nonpersistence (bất ổn định lactase). Tất cả mọi người, kể cả vào tuổi trưởng thành, duy trì một số hoạt động lactase trong ruột. Những người bị triệu chứng này được mô tả như là dung nạp một lượng sữa thành phẩm vượt quá lượng lactase có thể hấp thụ trong cơ thể - và việc này được gọi là kém hấp thu lactose. Thuật ngữ “Không dung nạp lactose” được sử dụng cho các triệu chứng như trên.

Cần phải làm rõ là sữa tươi không có lactase. Lactase có thể xuất hiện trong sữa thành phẩm, nhưng nó xuất phát từ các khuẩn của acid lactic, được đưa vào có chủ ý trong quá trình lên men hoặc nhiễm khuẩn trong không khí, hoặc nhiễm khuẩn khác. Cugnx cần phải nói rõ là thanh trùng không ảnh hưởng đến lactose, và sữa thanh trùng cũng không phải là khó hay dễ hấp thu hơn sữa tươi, nó giữ nguyên lượng lactose như sữa tươi.

Mỗi người khác nhau có các khả năng khác nhau trong việc tiêu hóa lactose, mức độ nghiêm trọng trong triệu chứng và quan điểm của họ về các triệu chứng. Có một lượng nghiên cứu đáng kể được thực hiện trên chủ đề này. Các nước có ngành công nghiệp sữa kém phát triển có tỷ lệ lớn hơn những người kém hấp thu lactose so với các nước có ngành công nghiệp sữa phát triển. Sự kém hấp thu lactose ở các khu vực như sau: gần 100% với Châu Á, 50% với Nam Mỹ và Châu Phi, 53% với người Mỹ gốc Mexico, và 80% với người Mỹ gốc Phi (Vesa et al., 2000)

Vấn đề về không dung nạp và kém hấp thu lactose là một vấn đề nhạy cảm. Mặc dù nhiều người nghĩ họ kém hấp thu lactose, họ thường vẫn có thể tiêu hóa một lượng lactose hạn chế. Một vài người nhạy cảm hơn với các bệnh đầy hơi, đau bụng có thể cảm nhận được các triệu chứng nặng hơn. Các triệu chứng không chính xác về việc tiêu hóa kém sữa có thể bị gây ra bởi các rối loạn đường ruột khác. Nhiều người coi mình không dung nạp lactose và tránh các sản phẩm từ sữa mà sự thật là họ vẫn có thể đưa sữa vào khẩu phần ăn của họ. Việc tránh sử dụng sữa trong thời gian dài, do nghĩ là kém hấp thu lactose có thể dẫn đến giảm lượng calcium, Kali, maggie, các khoáng chất và vitamin khác và có thể dẫn đến các vấn đề về xương, tăng huyết áp và các rối loạn khác.

Có một vài phương pháp hiện hành cho những người kém hấp thu lactose giúp họ thưởng thức được các sản phẩm từ sữa mà ít gặp phiền toái nhất. Hấp thụ một lượng nhỏ sữa thành phẩm trong một khoảng thời gian sẽ giữ cho khả năng hấp thụ lactose từ các enzyme được đảm bảo. Sử dụng các sản phẩm từ sữa trong bữa ăn cùng với các thực phẩm khác sẽ kéo dài thời gian đến khi dạ dày bị rỗng, tức là dạ dày rỗng chậm hơn, do đó lượng lactose đến ruột non trải đều trong khoảng thời gian dài hơn, việc này không làm quá tải enzyme lactase. Việc tiếp tục tiêu thụ lượng nhỏ sữa thành phẩm không làm tăng hoạt động của lactase, nhưng môi trường của hệ tiêu hóa bắt đầu có thể thích nghi với sự hiện diện của lactose và giảm bớt các triệu chứng phiền toái. Thực phẩm từ sữa lên men chứa các khuẩn acid lactic, chúng có chứa lactase,giúp cung cấp thêm enzyme lactase cho con người hấp thụ lactose. Thực phẩm từ sữa lên men lại thường có chứa ít lactose hơn vì một phần của lactose đã bị các khuẩn acid lactic sử dụng, việc này tạo ra những hương vị đặc trưng thơm ngon như sữa chua và phomat. Cũng có những loại sữa giảm lượng lactose trên thị trường. Enzyme lactase có thể được đưa vào theo dạng thuốc viên, uống hàng ngày để giúp người ta uống được nhiều sữa hơn.

Các bài viết học thuật về kém hấp thụ lactose hoặc không dung nạp lactose: Miller et al. (1999), Vesa et al. (2000), and Savaiano et al. (2006).