Sữa tươi - Nguyên chất, thanh trùng, tiệt trùng - Chọn loại nào?

Cần phải thống nhất từ trước về tiêu chí lựa chọn sữa: Đối với người Việt Nam, “An toàn” được đặt lên hàng đầu. Sau đó mới đến “giá cả”, “bổ dưỡng”, “ngon”. Một tin vui là tiêu chí “An toàn” và “giá cả” và “bổ dưỡng” không quá cách biệt. Bạn có thể lựa chọn được loại sữa đạt cả 3 tiêu chí này.

Tiêu chí “ngon” là khác biệt với từng loại sữa, từng khẩu vị - Do đó nó được quy về một điểm so sánh chung nhất đó là: Sữa tươi nguyên chất là ngon nhất, sau đó đến sữa thanh trùng, cuối cùng là sữa tiệt trùng. Có một sự khác biệt lớn giữa sữa nội và sữa ngoại ở cả ba dạng. Nhìn chung sữa ngoại dù ở dạng nào cũng ngon hơn sữa nội.

Khi nói đến sữa ngoại, chúng tôi ưu tiên 11 nước có nền công nghiệp sản xuất sữa tiên tiến nhất, và bình quân đầu người sử dụng cũng cao nhất: Ireland, Phần Lan, Anh, Thụy Điển, Canada, Mỹ, NewZealand, Pháp, Ý, Đức, Hà Lan

Trong mọi trường hợp so sánh, chúng tôi loại bất kỳ sản phẩm nào có nguồn gốc từ Trung Quốc ra. Kirin Milk sẽ luôn bài trừ bất kỳ mặt hàng Trung Quốc nào.

Từ sữa tươi nguyên chất, sữa sẽ được chế biến thành sữa tươi thanh trùng hoặc sữa tươi tiệt trùng, hoặc để uống luôn (tiêu thụ sữa tươi nguyên chất)

Chúng ta sẽ lần lượt kiểm tra từng công đoạn cụ thể hơn, để phát hiện các mối nguy hiểm tiềm tàng khi tiêu thụ từng loại sản phẩm.

Bước 1: Vắt sữa
Đề mục	Việt Nam	Nước ngoài
Các nguy hiểm tiềm tàng trong quá trình vắt sữa	Các môi trường truyền nhiễm bệnh: Đường ruột, phân, gia xúc bị nhiễm bệnh, nước, nước tiểu, đất, môi trường, không khí Nhiệt độ ưa thích để các vi khuẩn phát triển: từ 30-37 °C (nhưng chúng vẫn có thể phát triển ở nhiệt độ thấp hơn). Ở nhiệt độ này, các enzyme phân hủy chất béo và protein cũng hoạt động, làm sữa dễ hỏng, có mùi vị khó chịu Các vi khuẩn gây bệnh ở sữa chủ yếu: Brucella (giống cúm), Campylobacter jejuni (viêm dạ dày – ruột), Coxiella burnelli (sốt Q), E.Coli (Sưng dạ dày, ure huyết, tán huyết), Listeria monocytogene (bệnh Lisreriosis), Mycobacterium bovis ortuberculosis (bệnh Lao), Mycobacterium paratuberculosis (bệnh Johne’s trên động vật), Salmonella (sưng dạ dày, thương hàn), Yersinia enterocolitica (sưng dạ dày) Dư lượng kháng sinh trong sữa gây nguy hiểm cho người dùng sữa.
Phương pháp vắt	Vắt bằng tay Nếu bạn đã từng đến trực tiếp các nông trại ở Việt Nam xem người nông dân vắt sữa, bạn sẽ thấy một thực tế đáng buồn là họ vắt bằng tay trần, không cần đeo găng tay. Ở một số nông trường như Mộc Châu, cũng có sử dụng máy để vắt sữa, sau khi vắt bằng máy, bò lại tiếp tục được vắt bằng tay trần. Tuy nhiên lượng bò được vắt bằng máy trên cả nước chiếm không quá 5% lượng sữa nội cung cấp cho Việt Nam	Vắt bằng máy Sữa đa phần được vắt bằng máy. Các công nghệ cũ và rẻ hơn thì thao tác người nông dân nhiều hơn: Như phải tự vệ sinh núm vú bò, tự lắp ống hút sữa vào vú bò (khi bò hết sữa, ống hút sẽ tự bật ra). Các công nghệ tiên tiến hơn cho phép tự động hóa từ việc đặt ống hút vào bầu vú, vắt sữa xong sẽ có máy làm sạch bầu vú, đảm bảo vệ sinh hoàn toàn cho quá trình vắt sữa.
Đựng sữa khi vắt	Xô sắt Sữa được chảy từ bầu vú vào xô sắt. Xô có tiết diện mặt rộng. Sữa được chảy vào trong xô, tiếp xúc với môi trường không khí và nhiệt độ bên ngoài trong suốt thời gian vắt sữa cho đến khi đầy xô.	Thùng kim loại kín Việc vắt sữa máy giúp cho sữa được chảy từ ống hút vào một thùng kim loại kín, tránh tiếp xúc với nhiệt độ và không khí bên ngoài trong suốt thời gian vắt sữa
Bảo quản nhiệt độ	Sữa bị tiếp xúc với không khí và nhiệt độ ngoài trời trong suốt thời gian vắt Kể cả trong những ngày hè nóng, việc vắt sữa vẫn được diễn ra như vậy. Việc để sữa ở nhiệt độ này và tiếp xúc với không khí sẽ là môi trường rất thuận lợi cho các vi khuẩn trong sữa sinh trưởng, các enzyme làm hỏng hương vị sữa cũng nhờ nhiệt độ này mà hoạt động. Chúng ta đều biết rằng chỉ cần sau 30 phút tiếp xúc với nhiệt độ ngoài trời, tiếp xúc với không khí thì lượng vi khuẩn trong sữa tăng lên rất nhiều lần.	Giữ sữa lạnh ngay khi vắt ở nhiệt độ dưới 10 độ C ở trong thùng kim loại kín Do vắt sữa bằng máy nên sữa được trữ trong bình kim loại kín. Các công nghệ hiện nay cho phép duy trì liên tục nhiệt độ trong bình sữa xuống dưới 10 độ C – Kể cả trong những ngày nắng nóng nhất. Việc duy trì này làm vô hiệu hóa hoạt động sinh trưởng của các vi khuẩn, và các enzyme phân hủy trong sữa gây hỏng sữa.
Bò được vắt ở đâu	Ngay tại chuồng Đối với bò được nuôi tập trung ở nông trường lớn, sẽ có khu vực vắt sữa riêng, cũng được vệ sinh hàng ngày theo tiêu chuẩn khắt khe. Tuy nhiên lượng bò ở nông trường quá ít so với lượng bò trong cả nước, cũng như so với nhu cầu sử dụng sữa của Việt Nam Nguồn đầu vào lớn nhất cho các nhà máy chế biến sữa ở Việt Nam là từ các trang trại gia đình quy mô nhỏ. Ở các trang trại này, bò được vắt sữa tại chuồng. Môi  trường vệ sinh trong chuồng rất không đảm bảo. Chúng ta đều biết các vi khuẩn xấu lây lan chính qua các đường sau: Từ dụng cụ vắt sữa, bầu vú bò, không khí bên ngoài, nước nhiễm khuẩn, phân bò, và từ bò bệnh. Với  việc vắt sữa bò ngay tại chuồng, bằng tay trần, toàn bộ các con đường lây lan vi khuẩn xấu đều không được hạn chế. Do đó sữa bò vắt tại các trang trại gia đình rất dễ nhiễm khuẩn.	Có khu vực riêng để vắt sữa Người ta xây riêng một khu vực để vắt sữa, khu vực này được xây cao hơn từ 1-2m so với mặt sàn của nông trại. Ở đây máy móc vắt sữa được tập trung để vắt sữa bò. Việc xây cao lên cũng làm công đoạn vệ sinh cho khu vực vắt dễ hơn, tách biệt khu vực vắt với môi trường xung quanh nông trại, giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn từ không khí, nguồn nước và từ phân bò – Đặc biệt là giảm nguy cơ nhiễm khuẩn từ phân bò.
Vệ sinh dụng cụ vắt	Bằng nước máy, và chất tẩy rửa hóa học Nhìn chung, việc vệ sinh dụng cụ vắt là khá giống nhau ở cả Việt Nam và nước ngoài. Điểm khác biệt duy nhất là cũng không rõ người nông dân Việt Nam có chịu vệ sinh cho dụng cụ vắt hay không. Và khi vệ sinh, có sử dụng chất tẩy rửa an toàn hay không. Có một số bài báo bạn có thể dễ dàng tìm thấy trên mạng – Nhà báo đến hỏi anh nông dân vắt sữa sao không vệ sinh xô sữa sau khi vắt. Anh ta trả lời: Hôm nào chả vắt thì việc gì phải vệ sinh!! Không có một lạc quan nào cho vấn đề vệ sinh ở Việt Nam. Đó là vấn nạn chung không chỉ cho sữa, mà bất kỳ một thực phẩm nào khác: Phở, bún, bánh kẹo... tất cả đều đang được sản xuất một cách rất mất vệ sinh, và còn bị sử dụng chất bảo quản thực vật để sản phẩm trông ngon mắt hơn...	Vệ sinh bằng nước máy và chất tẩy rửa hóa học Do sữa được vắt bằng máy, nên việc vệ sinh máy móc và các thùng đựng sữa rất đơn giản, và đều gần như được tự động hóa. Sữa cũng là ngành thực phẩm bị luật pháp điều chỉnh gắt gao nhất ở các nước phát triển. Do đó có một niềm tin lớn dành cho việc vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ vắt sữa, và vệ sinh tốt cho chuồng trại nói chung ở nước ngoài. Không tính đến sữa tươi nguyên chất được dùng ngay, bất kỳ sữa tươi nào được cung cấp cho các nhà máy chế biến sữa đều sẽ được kiểm tra mẫu để phát hiện nhiễm khuẩn. Việc duy trì sữa đảm bảo vệ sinh sẽ giúp các chủ nông trại giữ được mối thu mua sữa của mình. Nếu họ không làm sạch, các nhà máy chế biến sữa sẽ không mua sữa của họ nữa.
Vận chuyển sữa	Xe máy Xe máy là công cụ vận chuyển sữa chính của người nông dân Việt Nam. Sau khi vắt sữa, sữa sẽ được đổ từ xô vào một thùng chứa nhỏ đủ để xe máy chở được, và người nông dân sẽ mang sữa vừa vắt đó đến nơi làm mát sữa (có thể là khu làm mát chung của cả nông trại, của nông trường, của hợp tác xã...) Thời gian đóng gói và tháo dỡ sữa ở nhiệt độ ngoài trời cũng làm phát sinh nguy cơ nhiễm khuẩn cho sữa và enzyme làm hỏng sữa.	Ô tô chuyên để chở sữa lớn của nhà máy Sữa được đổ từ các bình vắt sữa vào một thùng chứa sữa lớn cho cả nông trại. Thùng chứa này cũng được duy trì nhiệt độ thấp, đảm bảo vô hiệu hóa hoạt động nhiễm khuẩn, vi khuẩn sinh trưởng cũng như enzyme làm hỏng sữa. Sau đó, các xe chở sữa lớn sẽ đến lấy sữa từ các thùng chứa này để đi tiêu thụ, hoặc đi vào các nhà máy để chế biến sữa (thanh trùng hoặc tiệt trùng).
Sữa được tập kết ở đâu	Tại chuồng Do chủ yếu vận chuyển sữa bằng xe máy, nên sữa vắt ra được đổ từ xô vào thùng nhỏ. Khoảng vài xô là đầy một thùng. Và do đó sữa được tập kết ngay tại chuồng ở nhiệt độ ngoài trời. Việc này làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn cho sữa và enzyme làm hỏng sữa.	Được đổ vào bình chứa riêng của nông trại Các xe chở sữa sẽ lấy sữa từ đây vận chuyển đến nhà máy chế biến sữa.
Vệ sinh chuồng trại	Rất kém Việc vệ sinh chuồng trại ở Việt Nam nhìn chung rất kém. Nguồn nước để vệ sinh không sạch, thiết kế chuồng không khoa học – theo phong cách truyền thống làm vệ sinh chuồng sạch sẽ là điều rất khó	Rất cẩn thận Có các quy định pháp luật về việc thiết kế chuồng trại cho các trang trại khai thác sữa. Việc tuân theo quy chuẩn này giúp vệ sinh chuồng trại dễ hơn (có máy móc hỗ trợ), tránh các nguy cơ nhiễm khuẩn cho sữa, hoặc lây bệnh cho bò.
	Chúng ta đều biết - Không khí, nước, phân bò, chuồng trại là các môi trường lây lan bệnh rất mạnh
Loại bỏ sữa của bò bị viêm vú, hoặc bị bệnh khác	Không rõ Khi một con bò bị bệnh, người nông dân có thể gọi bác sĩ thú y đến hoặc tự chăm sóc cho bò. Sữa bò trong thời gian bò bị bệnh vẫn phải được vắt ra, và không có một kiểm soát nào cho việc liệu sữa này có được đưa vào tiêu thụ hay không.	Có – Bắt buộc Khi bò bị bệnh, nông dân buộc phải mời bác sĩ thú y đến chữa bệnh Con bò bị bệnh sẽ được cách ly khỏi đàn bò để điều trị, và sữa của nó buộc phải tiêu hủy – không được đưa vào sử dụng Các quy định luật pháp khắt khe, có giám sát của bác sĩ thú y giúp cho việc loại bỏ này được thực hiện tốt hơn.
Loại bỏ sữa của bò còn dư lượng kháng sinh trong sữa	Không rõ Đối với các con bò bệnh bị tiêm thuốc kháng sinh, sau một khoảng thời gian (tùy loại thuốc) mà dư lượng kháng sinh trong sữa sẽ hết. Việc uống sữa còn dư lượng kháng sinh rất có hại cho cơ thể, đặc biệt là trẻ em. Và nó bị cấm ở mọi quốc gia. Tuy nhiên với việc kiểm dịch tại Việt Nam, không có gì đảm bảo sữa bò không dư lượng kháng sinh. Dù sữa có được thanh trùng, hay tiệt trùng thì dư lượng kháng sinh này vẫn còn và gây nguy hiểm cho người sử dụng sau một khoảng thời gian dài. Cũng chính vì điều này mà các xét nghiệm về dư lượng kháng sinh trong sữa ở Việt Nam rất hời hợt.	Có quy định nghiêm ngặt về việc phải loại bỏ dư lượng kháng sinh ra ngoài Vẫn có các trường hợp sữa bò có chứa dư lượng kháng sinh bị phát hiện trong các mẫu thử sữa, tuy nhiên nó chỉ nhiếm khoảng 0.1% các mẫu thử. Chính các quy định pháp lý chặt chẽ, cùng với hiện diện của bác sỹ thú y, cục quản lý chất lượng an toàn thực phẩm, cục kiểm dịch tham gia vào quá trình kiểm soát chất lượng sữa mà việc tuân thủ quy định này được tốt hơn. Người nông dân được tự chủ trong việc có kiểm tra sữa bị dư lượng kháng sinh hay không sau khi bò được điều trị kháng sinh một thời gian. Nhưng họ sẽ bị buộc phải kiểm tra về dư lượng kháng sinh một khi đã đưa con bò đó trở lại khu vực vắt sữa.

Bước 2 : Xử lý sữa
Loại sữa	Việt Nam	Nước ngoài
Sữa tươi nguyên chất	Sữa không cần được xử lý gì, mà được bảo quản lạnh rồi đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, việc sử dụng sữa tươi nguyên chất ở Việt Nam rất khác biệt so với sử dụng sữa tươi hiện đại ngày nay. Trước khi có công nghệ thanh trùng, người ta phải đun sôi nhanh sữa tươi nguyên chất rồi cho vào ủ lạnh, và dùng tối đa trong từ 2-3 ngày. Việc đun sôi sữa về cơ bản khá giống với phương pháp thanh trùng sữa, tuy nhiên với nhiệt độ cao như vậy (100 °C), các cấu trúc protein, chất béo trong sữa, vitamin, khoáng chất bị phá hủy còn nặng nề hơn là sữa thanh trùng. Và vì nó được làm thủ công nên việc này cũng làm giảm dinh dưỡng trong sữa hơn cả so với sữa tiệt trùng. Có ý kiến cho rằng sữa đun sôi có hương vị ngon hơn các loại sữa khác. Tuy nhiên việc so sánh như vậy là không khách quan vì: Có thể sữa được so sánh là một loại sữa tiệt trùng hoàn nguyên (bột sữa pha nước), hoặc là một loại sữa tươi tiệt trùng kém chất lượng. Nếu so sánh sữa tươi nguyên chất đun sôi với loại sữa tiệt trùng chất lượng cao thì việc chênh lệch hương vị là không đáng kể. Mặc dù đun sôi sữa trong thời gian ngắn ít gây ra phản ứng Oxi hóa làm giảm chất béo trong sữa, nên sữa giữ được hương vị ngậy ngọt ngào đặc trưng của sữa tươi nguyên chất, nhưng nó phá hỏng rất nhiều protein, các chất béo nhạy cảm với nhiệt độ, lactose, và do đó nó không ngon bằng sữa tươi thanh trùng đúng cách. Tóm lại, sử dụng sữa tươi nguyên chất theo cách đun sôi của Việt Nam làm mất rất nhiều chất dinh dưỡng trong sữa, mặc dù vẫn giữ được các hương vị thơm ngon của sữa, nhưng các hương vị đó đến chủ yếu từ chất béo trong sữa, chứ không phải từ protein, lactose, vitamin hay khoáng chất. Người dùng khả năng cao cũng bị dính phải sữa có dư lượng khánh sinh.	Việc tiêu thụ sữa tươi nguyên chất không được khuyến khích do các nguy hiểm tiềm tàng về bệnh truyền nhiễm trong sữa. Người ta khuyên người tiêu dùng nên uống sữa thanh trùng. Và nếu có điều kiện, họ có thể mua sữa tươi ở một trang trại gần nhà về nhà, dùng máy thanh trùng nhỏ cho gia đình để thanh trùng sữa rồi sử dụng. Việc thanh trùng sữa (đun sữa ở nhiệt độ thấp) giữ được gần như nguyên vẹn hương vị sữa và các chất dinh dưỡng. Nó chỉ làm vô hiệu hóa các vi sinh vật trong sữa, và vô hiệu hóa các enzyme phân hủy sữa. Một số nơi tiêu thụ sữa tươi nguyên chất bằng cách uống ngay sữa vừa được vắt. Do sữa được vắt rất cẩn thận, đảm bảo vệ sinh nên người ta mới có thể (dám) uống sữa tươi như vậy. Ngay cả điều này cũng vẫn rất nguy hiểm. Có hàng nghìn ca bệnh, hàng trăm đợt bùng phát dịch bệnh đã xảy ra từ năm 2007 đến nay mà nguyên nhân là từ việc uống sữa tươi nguyên chất. Một số nơi trên thế giới cấm tiêu thụ sữa tươi nguyên chất.
Sữa tươi thanh trùng	Có hai cách thanh trùng phổ biến: Đun sữa ở nhiệt độ thấp khoảng 63 oC trong 30 phút, hoặc đun sữa ở nhiệt độ cao hơn (70 oC đến 80 oC) trong khoảng 15 giây Sữa sau thanh trùng phải được bảo quản ở nhiệt độ tủ lạnh, thời hạn sử dụng không quá 7 ngày Thanh trùng không diệt hết các vi khuẩn. Thanh trùng chỉ giệt được một số vi khuẩn nhạy cảm với nhiệt độ, và vô hiệu hóa các vi khuẩn còn lại. Khi không được bảo quản đúng cách, các vi khuẩn này sẽ sinh sôi trở lại
	Nhìn chung, không có gì đáng lưu ý về quá trình thanh trùng sữa ở Việt Nam. Việc vận hành các máy móc và thiết bị thanh trùng đứng ở góc độ khách quan là đảm bảo vệ sinh và chất lượng Như đã nói ở trên, nguồn sữa của Việt Nam không sạch, do đó chất lượng và độ an toàn của sữa thanh trùng của Việt Nam là không tốt như sữa ngoại thanh trùng. Người dùng có thể dùng phải sữa có dư lượng kháng sinh Người dùng có thể bằng cảm quan, trải nghiệm nhiều loại sữa thanh trùng của nhiều hãng sữa tại Việt Nam, để chọn ra loại sữa thơm ngon nhất phù hợp với khẩu vị của mình. Một lưu ý thêm, là trong quá trình bảo quản sữa thanh trùng, nếu sữa không được duy trì ở nhiệt độ tủ lạnh thì sữa sẽ hỏng hoặc sẽ có khả năng gây bệnh như sữa tươi nguyên chất. Quá trình thanh trùng không diệt vi khuẩn gây bệnh mà chỉ vô hiệu hóa nó. Ở các nhiệt độ cao hơn nhiệt độ tủ lạnh, các vi khuẩn gây bệnh có thể sinh trưởng trở lại Người dùng cũng cần lưu ý một số sữa thanh trùng không quá hạn cũng có thể bị dập lại hạn mới, điều này sẽ gây hại khi sử dụng	Sữa thanh trùng ở nước ngoài rất thơm ngon, và được tiêu thụ rộng rãi hàng ngày. Tuy nhiên, do thời hạn sử dụng sữa thanh trùng ngắn (chỉ khoảng 7 ngày) nên người Việt Nam gần như không thể được uống sữa tươi thanh trùng nhập khẩu từ nước ngoài. Tất cả các sản phẩm sữa thanh trùng ở Việt Nam đều là sữa trong nước. (Nếu có điều kiện, bạn hãy sang nước ngoài, thử uống một cốc sữa thanh trùng Candia để cảm nhận hương vị sữa ngọt ngào của Pháp...)
Sữa tươi tiệt trùng (UHT)	Tiệt trùng ở nhiệt độ cực cao trong thời gian cực ngắn: 135 oC đến 150 oC trong thời gian từ 3-15 giây rồi làm lạnh ngay xuống 12.5 oC Sữa sau tiệt trùng có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng, thời hạn sử dụng khoảng 6 tháng đến 1 năm.
	Nhìn chung, cũng không có gì đáng nói về sữa tiệt trùng ở Việt Nam nếu nó được sản xuất đúng quy trình. Một số hãng sữa mua bột sữa về pha với nước để tạo thành sữa, và gắn mác sữa tiệt trùng – rất gây hiểu lầm với sữa tươi tiệt trùng. Dạng sữa hoàn nguyên này không tốt cho sức khỏe, hương vị cũng rất tệ (tuy nhiên giá rẻ hơn hẳn). Sữa tươi tiệt trùng của các hãng sữa lớn ở Việt Nam là một sự lựa chọn tốt cho người dùng, vì nó có độ an toàn cao nhất. Hương vị sữa và chất dinh dưỡng tuy mất đi chút ít so với sữa thanh trùng và sữa tươi nguyên chất, nhưng độ an toàn thì hơn hẳn.	Chất lượng hơn hẳn sữa tiệt trùng trong nước, vì sữa được chuẩn hóa từ khâu vắt đến khâu đóng gói. Sữa tiệt trùng nhập ngoại là lựa chọn an toàn nhất cho người Việt Nam mà vẫn đảm bảo hương vị thơm ngon, đầy đủ dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Vậy tóm lại, bạn nên chọn loại sữa nào?

Đứng trên góc độ của bài phân tích, khi bạn sử dụng sữa nội ở bất kỳ loại nào, bạn cũng có thể gặp phải sữa có dư lượng kháng sinh.

Bạn chỉ có thể được uống sữa tươi nguyên chất sản xuất tại Việt Nam, và nó rất mất vệ sinh, dễ nhiễm khuẩn. Việc đun sữa thủ công làm cho chất lượng sữa giảm còn hơn cả sữa thanh trùng ở Việt Nam. Ở một số nơi trên thế giới, người ta cấm tiêu thụ sữa tươi nguyên chất.

Bạn cũng chỉ có thể được uống sữa tươi thanh trùng sản xuất tại Việt Nam. Nếu sữa được thanh trùng đúng cách, bảo quản liên tục ở nhiệt độ thấp trong thời hạn sử dụng, thì đây là thức uống thơm ngon hơn các loại sữa khác. Sẽ thật không may nếu sữa không được bảo quản ở nhiệt độ thấp liên tục, hoặc sữa bị nhiễm khuẩn lại sau thanh trùng. Tuy nhiên, dù sao thì nếu sữa bị nhiễm khuẩn thì các thực phẩm khác cũng có thể bị nhiễm khuẩn... Và người tiêu dùng cũng không nên quá lo xa đến vậy (trừ khi bạn có người nhà làm trong công ty sản xuất sữa thanh trùng và biết rõ nội tình của họ).

Còn về sữa nhập ngoại - Ít nhất, bạn cũng được uống sữa tươi tiệt trùng nhập ngoại. Hương vị của sữa tiệt trùng nhập ngoại chắc chắn hơn hẳn sữa tiệt trùng nội địa, và kém một chút so với sữa thanh trùng nội địa. Tuy nhiên sữa nhập ngoại do bị hải quan và các bộ ban ngành kiểm soát vô cùng gắt gao khi được nhập về, gây đủ mọi khó dễ nên cũng chính vì thế mà các chỉ tiêu của sữa rất chuẩn tắc, đảm bảo sự chân thật của các thông tin công bố trên sữa. Đây là loại sữa tươi an toàn nhất khi sử dụng, mà vẫn đảm bảo thơm ngon, giá cả hợp lý, đầy đủ chất dinh dưỡng.

Tóm lại, có hai lựa chọn tốt cho bạn: Sữa thanh trùng trong nước và sữa tiệt trùng nhập ngoại.